هم‌نویسی رضوی، جلوه‌ای از ارادت هنرمندانه در دهه کرامت + ویدئو رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی: تا هفتمین کنگره جهانی حضرت رضا(ع)، حداقل ۵۰ نشست در داخل و خارج از کشور برگزار خواهیم کرد تولیت آستان قدس رضوی: جهان معاصر بیش از هر زمان نیازمند رجعت به اندیشه‌های ناب است+ویدئو قصه ۶ خادم حرم امام رضا(ع) که ماندگار شدند باید تعریف دوباره‌ای از کرامت و حقوق انسانی مبتنی بر نگاه تمدنی امام رضا(ع) شکل بگیرد شعار اربعین ۱۴۰۴ توسط کشور‌های اسلامی تعیین شد ۸ هزار خودرو خارجی برای جانبازان ۵۰ درصد به بالا، در فرایند ترخیص گمرک موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس میزبان هجدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت می‌شود کتاب «جنگ‌نفت‌کش‌ها» روانه بازار شد | روایت فرار ۱۳ جنگنده مهاجم عراقی وزیر فرهنگ: میراث ناملموس رضوی پیونددهنده ایرانیت و اسلامیت است برنامه پروازهای ورود و خروج حجاج خراسان رضوی و خراسان شمالی ۱۴۰۴ + جدول انتشار ۴ عنوان کتاب علمی از سوی دانشگاه بین‌المللی مذاهب اسلامی مراسم گرامیداشت شهدای خدمت، هجدهم اردیبهشت ۱۴۰۴، در حرم امام‌رضا(ع) برگزار می‌شود نخستین کنگره بین‌المللی ۳۱۰۰ شهید امدادگر دوران دفاع مقدس و مقاومت برگزار می‌شود امام رضا (ع) و رمزِ موفقیت جامعه نویسندگان حوزه ایثار و شهادت در نمایشگاه کتاب تهران تجلیل می‌شوند از کنگره جهانی امام رضا(ع) تا جشن بزرگ امام‌رضایی‌ها | بیش از ۱۷۵ عنوان خدمت در دهه کرامت ۱۴۰۴ ارائه می‌شود + فیلم آمادگی آستان مقدس علوی برای برگزاری باشکوه جشن‌های غدیر ۱۴۰۴ ورود نخستین زائران ایرانی حج تمتع به مدینه (۱۵ اردیبهشت ماه ۱۴۰۴) آب زمزم زودتر از زائران به مقصد می‌رسد
سرخط خبرها

نگاهی به معماری مسجد گوهرشاد در حرم امام رضا(ع) | گوهر فیروزه‌ای در جوار نور

  • کد خبر: ۹۳۸۷۸
  • ۰۸ دی ۱۴۰۰ - ۱۳:۲۸
نگاهی به معماری مسجد گوهرشاد در حرم امام رضا(ع) | گوهر فیروزه‌ای در جوار نور
مسجد گوهرشاد وسیع‌ترین مسجد موجود در مجموعه بنا‌های آستان قدس رضوی و صحن آن با ۲ هزارو ۸۵۰ مترمربع مساحت از نظر قدمت، کهن‌ترین صحن حرم امام رضا(ع) است.

به گواهی کتیبه ایوان مقصوره و به خط پسر گوهرشادخانم، میرزابایسنقر، ساخت بناى باشکوه مسجد گوهرشاد در سال ۸۱۲ هجری قمری آغاز شد و حتی بعد از این تاریخ نیز ادامه داشت. معمار معروف عصر تیموریان، قوام الدین بن زین الدین شیرازی، با سبک معماری اسلامی خود، طراح چیره دست این یادگار ارزشمند است.

مسجد گوهرشاد وسیع‌ترین مسجد موجود در مجموعه بنا‌های آستان قدس رضوی و صحن آن با ۲ هزارو ۸۵۰ مترمربع مساحت از نظر قدمت، کهن‌ترین صحن حرم است؛ برای همین یکی از آثار باستانی مهم مشهد و صنعت معماری ایران اسلامی نیز به شمار می‌رود.

نام‌های جلاله، آیات قرآنی، احادیث شریفه، اشعار و مدح و ثنای ائمه اطهار (ع) بر در و دیوار این مسجد، با خط‌های ثلث، نسخ، نستعلیق، کوفی و بنایی خطاطان بزرگی همچون بایسنقر و امامی اصفهانی نگاشته شده است.

در زیبایی مسجد گوهرشاد که شاهکاری از معماری تیموری است، رنگ، نقش پررنگی دارد. آبی لاجوردی و فیروزه ای، سفید، سبز شفاف، زرد، زعفرانی، بور و سیاه آبنوسی از رنگ‌هایی است که در مسجد گوهرشاد، هنرمندانه با نقش تزیینی خود سازگار شده اند.

گنبد مسجد گوهرشاد با کاشی به رنگ فیروزه‌ای کار شده و عبارت جلیل «لااله الاا...» به آن جلوه خاصی بخشیده است. مسجد گوهرشاد مرکب از یک صحن، چهار ایوان و گنبدی فیروزه‌ای و دو گلدسته زیبا و هفت شبستان است.

این مسجد، چهار ایوان با سردر‌های مرتفع دارد که به قرینه در وسط چهار ضلع مجموعه مسجد، بنا شده است و بزرگ‌ترین آن‌ها ایوان مقصوره نام دارد که در ضلع جنوبی (قبله) صحن واقع است و دارای ۳۵ متر طول با عرض‌های مختلف ۱۳ تا ۱۵ متر و ارتفاع سردر ایوان ۲۷ متر و تا گنبد ۴۰ متر و قطر پایه‌ها در دو طرف ۶ متر و ارتفاع مناره‌ها ۴۱ متر و ارتفاع تا عرقچین ۲۹ متر و محیط گنبد از بیرون ۶۱/۸۵ متر است.

یکی از بخش‌های مهم مجموعه گوهرشاد، محراب زیبایی است که در انتهای ایوان مقصوره قرار دارد و حاشیه اطراف محراب با کاشی‌های معرق و آیه الکرسی تا الی النور مزین است.

دومین ایوان، ایوان شمالی معروف به ایوان ساده، رو به قبله و به قرینه مقابل ایوان مقصوره واقع شده است و به رواق دارالسیاده متصل است. سومین ایوان، ایوان شرقی مسجد است که متصل به رواق امام خمینی (قدس سره) است.

ایوان غربی، چهارمین ایوان است که در گذشته به بدنه بازار بزرگ متصل بوده است و حالا مسجد با دری بزرگ موسوم به درب سنگی که در وسط ایوان قرار دارد، با بست شیخ بهاءالدین عاملی مرتبط می‌شود.

شبستان‌های مسجد گوهرشاد به طور قرینه در اطراف ایوان‌ها با پایه‌های قطور، سقف ضربی و به سبک معماری سنتی مساجد ایران، کلاف و بار‌ها مرمت شده اند، اما اکنون همان سبک وسیاق قدیمی را در خود محفوظ دارند.

این شبستان‌های هفت گانه در دوران‌های مختلف با نام‌های گوناگون نامیده شده اند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به شبستان گرم، شبستان سبزواری، شبستان تبریزی، شبستان نهاوندی، شبستان میلانی، شبستان نجف آبادی و شبستان علوی اشاره کرد.

مجموعه مسجد گوهرشاد هم اکنون با هشت ورودی کوچک و بزرگ به دیگر بخش‌های حرم رضوی متصل است که سه در ورودی در ضلع غربی مسجد را به بست شیخ بهاءالدین و سه ورودی در ضلع شمالی مسجد را به حرم مطهر و دو ورودی در ضلع جنوبی مسجد را به صحن قدس مرتبط می‌کند.

مسجد گوهرشاد به عنوان وسیع‌ترین و کهن‌ترین مسجد در اماکن متبرکه رضوی، از دیرباز محل برگزاری دائمی نمازجماعت است و به دلیل دایر بودن در شبانه روز، یکی از مسجد‌های کم نظیر جهان اسلام به شمار می‌رود.
منبع: وب سایت پنجره فولاد (درگاه فرهنگی تبلیغی حرم مطهر رضوی)

گفتگو‌ با پیمان اسحاقی درباره مؤلفه‌های فرهنگ رضوی

گزارش خطا
ارسال نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تائید توسط شهرآرانیوز در سایت منتشر خواهد شد.
نظراتی که حاوی توهین و افترا باشد منتشر نخواهد شد.
پربازدید
{*Start Google Analytics Code*} <-- End Google Analytics Code -->